Zasiłek dla bezrobotnych to świadczenie pieniężne wypłacane osobom, które straciły pracę i zarejestrowały się jako bezrobotne w urzędzie pracy. W Polsce techniczną stroną tego procesu Należy wówczas złożyć wniosek o druk PD U2 do NAV, a następnie (jeśli decyzja będzie pozytywna) zarejestrować się w urzędzie dla bezrobotnych w Polsce. Druk PD U2 możemy uzyskać samodzielnie w NAV, jeszcze przed wyprowadzką z Norwegii. Jeśli pobieramy zasiłek dla bezrobotnych w Norwegii i nie chcemy go przenosić do Polski Wysokość zasiłku dla bezrobotnych zależy od stażu pracy: poniżej 5 lat – 80 proc. zasiłku, od 5 do 20 lat – 100 proc. zasiłku, powyżej 20 lat – 120 proc. zasiłku podstawowego. Od 1 Transfer zasiłku dla bezrobotnych do innego kraju może być dokonany na okres trzech miesięcy. W wyjątkowych sytuacjach może być on przedłużony do maksymalnie sześciu miesięcy. Obecnie możliwe jest skorzystanie z prawa do transferu zasiłku dla bezrobotnych więcej niż jeden raz pomiędzy dwoma okresami zatrudnienia. Najważniejsze informacje o Hartz IV. Zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech często nazywany jest Hartz IV. To wiedzą wszyscy, lecz nie wszyscy wiedzą jak złożyć wniosek o to świadczenie. Wniosek o Arbeitslosengeld II należy złożyć w urzędzie Jobcenter, a nie w Federalnym Urzędzie Pracy (niem. Agentur für Arbeit), gdzie z kolei Osoba bezrobotna, która straciła pracę nie z własnej winy, ma prawo ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych. Aby skorzystać z tego wsparcia, ważne jest spełnienie pewnych kryteriów, takich jak odpowiedni czas pracy przed utratą zatrudnienia czy uzyskanie statusu osoby bezrobotnej. Wysokość zasiłku w 2023 roku zależy od Kto może założyć firmę w Niemczech bez meldunku? Meldunek przy zakładaniu firmy w Niemczech nie jest konieczny, jeżeli przedsiębiorca skorzysta z użyczenia adresu meldunkowego. Jest to adres niemiecki, który podawany jest przez właściciela firmy jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. QDPIt. System ubezpieczeń społecznych w Niemczech znacznie różni się od polskiego. Przede wszystkim do niemieckiego odpowiednika ZUS-u nie odprowadza się składek na ubezpieczenie rentowo-emerytalne, jeśli jest się przedsiębiorcom. W przypadku pracowników obowiązkowe jest ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne, od wypadków przy pracy i na wypadek bezrobocia. Należy zaznaczyć, że każde z tych ubezpieczeń (poza tym obejmujących wypadku przy pracy) pokrywane są i przez pracodawcę i przez pracownika. Do odprowadzania składek zobowiązany jest pracodawca, który pobiera je z pensji. Zobacz, jak wygląda ZUS w Niemczech. Ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech Ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech opłacane jest co miesiąc i uprawnia prawnika do korzystania z opieki zdrowotnej. Oprócz podstawowe ubezpieczenia zdrowotnego niemiecki pracownik objęty jest także długoterminowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Jest ono ubezpieczeniem na wypadek, gdy pracownik nie będzie w stanie zadbać o siebie na starość oraz będzie wymagał w tym czasie opieki pielęgnacyjnej. Z obowiązkowego opłacania składek zdrowotnych zwolnione są jedynie osoby, które zarabiają mnie niż 450 euro miesięcznie lub pracują nie dłużej niż 2 miesiące w roku. Mimo że nie opłacają one ubezpieczenia, mają możliwość korzystania z niemieckiej opieki zdrowotnej. Z ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech wypłacany jest również zasiłek chorobowy. Aby go otrzymać, należy poinformować pracodawcę o niezdolności do pracy w terminie do 3 dni i dostarczyć odpowiednie dokumenty do kasy chorych. Ubezpieczenie emerytalne w Niemczech – dla kogo jest obowiązkowe? Ubezpieczenie emerytalne w Niemczech jest obowiązkowe dla każdego pracownika. Z obowiązku jego płacenia zwolnieni są jedynie niektórzy właściciele działalności gospodarczych. W Niemczech ubezpieczenie emerytalne może być odprowadzane do wielu instytucji np. Federalnego Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych. Za zachodnią granicą emeryturę otrzymuje się w wieku 65 lat, jednak istnieje możliwość jej wcześniejszego uzyskania. Wysokość emerytury w Niemczech zależy od ilości lat składkowych oraz wysokości pobieranego wynagrodzenia. Ubezpieczenie od wypadków przy pracy oraz na wypadek bezrobocia Niemiecki system świadczeń społecznych przewiduje również ubezpieczenie pracownika od wypadków przy pracy oraz na okoliczność stracenia przez niego zatrudnienia. Niemieckie ubezpieczenie od wypadków przy pracy pokrywane jest w całości z kieszeni pracodawcy. Ma on obowiązek opłacać składki za wszystkie zatrudnione przez siebie osoby. Środki z tego ubezpieczenia mają zapewnić opieką, a także ewentualne przekwalifikowanie się, jeśli pracownik ulegnie wypadkowi w czasie pracy (tu podobnie jak w Polsce za wypadek przy pracy uznaje się zdarzenia, które miały miejsce w dotrze do niej i z niej). Ubezpieczenie od wypadków przy pracy wypłacane jest także w przypadku choroby zawodowej pracownika. Niemiecki pracownik ubezpieczony jest także na wypadek utraty pracy. Na ten cel przeznacza się 6,5% jego comiesięcznej wypłaty. Aby otrzymać niemiecki zasiłek dla bezrobotnych, ubezpieczenie to musi być opłacane przez minimum rok. Niemiecki rząd zlikwiduje zasiłek dla bezrobotnych, a właściwie zastąpi go nowym świadczeniem. Tzw. dochód obywatelski staje się faktem. Zasiłek dla bezrobotnych zostanie zlikwidowany za naszą zachodnią granicą. Tzw. Hartz IV w przyszłym roku zostanie zastąpiony przez dochód obywatelski. Oto niemiecki plan na walkę z bezrobociem. Dochód obywatelski tak, ale nie na stałeSerwis Deutsche Welle przybliżył plan niemieckiego rządu na walkę z bezrobociem. Federalny minister pracy Hubertus Heil (SPD) mówił, że likwidacja zasiłku IV i zastąpienie go dochodem obywatelskim ma „zwiększyć szacunek do odbiorców zasiłku”. Z dotychczasowych informacji przekazanych przez niemiecki rząd wynika, że dochód obywatelski nie będzie dany mieszkańcom raz na zawsze. Będzie „okres próbny”, po którym świadczenie będzie stopniowo obniżane. Bezrobotni będą mogli zawrzeć umowę z urzędami pracy i wypracować „plan współpracy”. W czasie okresu próbnego beneficjentom nie będzie groziło cięcie świadczeń. „Dopiero po tym czasie możliwe będą redukcje dochodu obywatelskiego, np. wtedy, gdy osoba pobierająca go nie zgłosi się do zaproponowanej pracy” – czytamy w Deutsche politycy nie doszli jednak do porozumienia w kwestii wysokości świadczenia, a także kar za nieprawidłowe jego wykorzystanie. Takie przewidziane są w przypadku, gdy beneficjent nie stawia się na umówione wizyty w urzędzie. Jak wylicza Deutsche Welle, obecny zasiłek Hartz IV pobiera w Niemczech ponad 5 milionów osób. Wiesz już czym generalnie jest niemiecki Urząd Pracy i czego możesz się po nim jako tako spodziewać w momencie, kiedy przyjeżdżasz do Niemiec. Wiesz także, czym różni się osoba poszukująca pracy od osoby bezrobotnej, prawda? No bo jak nie, to zawsze masz szansę to nadrobić – w końcu nie tak dawno pisałam na ten temat już odrobinę. Nie wiesz jednak jeszcze jak wygląda kwestia starania się o zasiłek dla bezrobotnych i jak się go dzieli. O tym właśnie będzie dzisiejszy wpis. . Bezrobocie . W momencie gdy pracujemy już na terenie Niemiec określony czas i odprowadzamy składki na ubezpieczenie socjalne (to znaczy pracodawca nasz je odprowadza, nie my sami ;)), a nagle, z niezależnych od nas względów stracimy pracę (czyli zwolni nas pracodawca!) mamy możliwość ubiegać się o tak zwany zasiłek dla bezrobotnych (czyli właśnie słynne Arbeitslosengeld), który wypłaca nam właśnie tutejszy Urząd Pracy. Oczywiście w innych przypadkach (czyli rozwiążemy umowę z naszej inicjatywy bądź też za porozumieniem stron) także można się o niego ubiegać, ale jest sporo kruczków, o których warto wspomnieć później, gdy ten pierwszy nieco wyjaśnię. Same stawki przyznawania zasiłku zależne są od wielu czynników, między innymi od naszego zawodowego stażu, czyli tego jak długą mamy ciągłość pracy (niekoniecznie u jednego pracodawcy) oraz od naszego wynagrodzenia w tym okresie. Nasz meldunek w niemieckim Urzędzie Pracy wygląda w tym momencie, ubiegając się o Arbeitslosengeld, dokładnie tak samo, jak gdy meldujemy się jako osoby poszukujące pracy, więc i tutaj polecam ponownie wrócić do mojego pierwszego wpisy w tej tematyce (jest już podlinkowany u góry). Także i w tym przypadku zostają nam wyznaczane regularne spotkania z naszym doradcą zawodowym, który w praktyce ma nam pomóc znaleźć pracę. Czy tak się faktycznie dzieje, i czy ktoś w ten sposób znalazł pracę w swoim zawodzie, ciężko mi powiedzieć, bo ja niestety nie miałam takiego szczęścia (chyba, że taki doradca zawodowy mi się trafił…kto wie), gdy sama starałam się o takowy zasiłek. Usłyszałam wtedy jedynie, że Urząd Pracy w Niemczech nie wspiera tak wykwalifikowanych zawodów, jak chociażby architekt i automatycznie nie mają oni ofert pracy w moim zawodzie. Prawdy było w tym tyle, co w dzisiejszej telewizji publicznej, bo parę lat później właśnie dzięki ofercie zamieszczonej w Arbeitsamt znalazłam firmę w której obecnie pracuję, no ale wiadomo jak to jest… obcokrajowiec, nie gadający biegle po niemiecku, przecież nie musi znać tej prawdziwej prawdy, co nie? . Grupa jeden . Zasiłek dla bezrobotnych możemy w Niemczech podzielić na dwa rodzaje otrzymywanego zasiłku. Mówimy tutaj o Arbeitslosengeld I oraz Arbeitslosengeld II (inaczej zwany HARTZ IV). Grupa pierwsza przeznaczona jest dla osób, które niedawno straciły z różnych powodów pracę. Aby ubiegać się o Arbeitslosengeld I musimy uwzględnić kilka istotnych rzeczy: -nie możemy być nigdzie zatrudnieni (nigdzie! i mowa tu także o pracach dorywczych, tzw. nebenjob 450€) -musimy być zarejestrowani w Urzędzie Pracy właściwym dla swojego miejsca zamieszkania jako osoby bezrobotne -nie możemy mieć więcej jak 65 lat -w ciągu ostatnich 2 lat przez rozpoczęciem naszego bezrobocia i rejestracją w Urzędzie Pracy opłacaliśmy przez minimum 12 miesięcy pełne składki socjalne Składki wyliczane są na podstawie naszych dotychczasowych zarobków i wynoszą w przypadku osoby bezdzietnej 60% obecnego zarobku netto, oraz w przypadku posiadania dziecka 67% dotychczasowego zarobku netto, jednak nie więcej niż 1800€ miesięcznie. Długość wypłacania składek można zawsze sprawdzić w ogólnodostępnych tabelach, są one związane z długością opłacanych składek ale także naszego wieku, co możesz zobaczyć niżej: I tak, w momencie kiedy opłacałeś składki na ubezpieczenie socjalne przez 12 miesięcy, Arbeitslosengeld będzie Ci wypłacane przez 6 miesięcy, czyli 180 dni. Gdy opłacałeś je przez ponad 30 miesięcy, otrzymasz „wynagrodzenie” przez następne 15 miesięcy, czyli 450 dni pod warunkiem, że masz ukończone 50 lat (jeśli nie masz określonego tutaj wieku, okres ten zostanie skrócony do 12 miesięcy). Ograniczenie wiekowe jest związane głównie z tym, że uznaje się iż osoby młodsze mają mniejsze problemy na rynku pracy, a w związku z tym szybciej będą mogły znaleźć nową pracę. Podana liczba dni w tych tabelach nie powinna Cię dziwić, ponieważ Urząd Pracy na podstawie Twoich zarobków wylicza Ci Twój dzienny zarobek „bycia na bezrobotnym” (także soboty i niedziele oraz dni wolne), co dostaniesz w dokładnym zestawieniu od Arbeitsamtu w momencie, kiedy złożysz wniosek o zasiłek dla bezrobotnych. Oczywiście cała wyliczona suma wypłacana jest na koniec każdego miesiąca, bezpośrednio na podane przez Ciebie we wniosku konto. W przypadku kiedy go nie podasz, będziesz otrzymywał czek do wypłaty na poczcie (ale tutaj będziesz także miał potrącaną kwotę za wypłatę tychże Twoich pieniędzy – warto o tym pamiętać!). Prócz samego zasiłku, Urząd Pracy przez taki sam okres opłaca nasze ubezpieczenie chorobowe, w związku z czym możemy przez ten okres bez stresu związanego z dodatkowymi kosztami, odwiedzać w razie potrzeby lekarzy. Jeśli chcemy, możemy sobie do naszego zasiłku dorobić w kwocie 165€ miesięcznie. Generalnie dorobić możemy oczywiście więcej ale nie bardzo jest sens bo… i tak tych pieniędzy nie zobaczymy. Czyli np. jesteśmy na bezrobotnym, ale znajdujemy pracę za tak zwane 450 basis i z wypracowanych po miesiącu godzin wychodzi, że zarobiliśmy 265€. Niestety do naszego zasiłku, jaki dostajemy co miesiąc, dostaniemy jedynie wspomniane 165€ więcej, gdyż od kwoty większej zostanie nam odprowadzony podatek. Istotne jest pamiętać o tym, że w momencie, kiedy ubiegamy się o zasiłek dla bezrobotnych nie możemy mieć żadnej podpisanej umowy, nawet takiej na pracę dodatkową, nie przekraczającą zarobku 450€. Każdą pracę zarobkową należy od razu zgłaszać w Urzędzie Pracy! . Grupa dwa . Zasiłek Arbeitslosengeld II, czyli wspomniane HARTZ IV, to zasiłek dla osób długotrwale bezrobotnych. Aby go otrzymać musimy znaleźć się w przykrej sytuacji, kiedy to nie jesteśmy w stanie zapewnić sobie minimum potrzebnego do życia. Wypłacany jest on osobom pomiędzy 15 a 65 rokiem życia, które z jakiegoś określonego powodu (np. zdrowotnego) nie są zdolne do jakiejkolwiek pracy, ale które na stałe mieszkają w Niemczech. Podstawowa suma wypłacana osobie na HARTZ IV wynosi 380€ na miesiąc, dodatkowo 215€ na dzieci do 6 roku życia, 251€ na dzieci w wieku 6-15 lat, oraz 287€ na dzieci w wieku 15-25 lat o ile w tym czasie dalej mieszkają z rodzicami. Czy to jest wszystko? Ano nie. Do wymienionego świadczenia dochodzą inne, takie jak dodatki do opłacania czynszu za mieszkanie (tzw. Wohngeld) do opłacania ogrzewania, prądu, gazu. Nie ma tu jednak jednej konkretnej kwoty, gdyż jest ona uzależniona od liczby osób jaką liczy nasza rodzina, od wysokości naszego czynszu oraz także od Landu, w którym mieszkamy. Bardzo często w praktyce osoby na Arbeitslosengeld I, gdy kończy im się okres przyznawania zasiłku a nie mają one ochoty szukać pracy, występują z wnioskiem o Arbeitslosengeld II, i w ten sposób, jak to wielu z nich samych potwierdza, „nie muszą iść do pracy za żadne pieniądze, skoro Państwo płaci im za wszystko”. Czy jest to dobre rozwiązanie, każdy z nas może sobie sam na to odpowiedzieć. Żeby jednak nie było, i tutaj można sobie dorobić. Zarobek do 100€ pozostaje w naszej kieszeni, przy zarobku od 100 do 1000€, oprócz 100€ zostaje nam także 20% od kwoty przekraczającej 100€. Ale i tutaj mamy obowiązek zgłosić każdą pracę zarobkową jakiej się podejmujemy, nieważne czy zarobimy dzięki niej 50€ czy 1000€. . Umowa, a umowa – wypowiedzenie, a wypowiedzenie . I na koniec jeszcze kwestia różnic w umowach, w kwestii ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych. Jeśli rozwiązaliśmy umowę z naszej winy (bo np. zrobiliśmy coś źle, lub zwolniono nas dyscyplinarnie), nie mamy prawa ubiegać się o pełny okres wypłacania nam świadczenia. W momencie, kiedy to my mamy dość pracy i chcemy wypowiedzenie podpisać z porozumieniem stron, sprawa ma się dokładnie tak samo: przez pierwsze 3 miesiące nie należą nam się żadne pieniądze, chyba że… …są do uwzględnienia pewne kruczki. Jeśli rezygnujemy z pracy, ponieważ nasza żona, lub nasz mąż dostają nagle pracę po drugiej stronie Niemiec, co wiąże się z przeprowadzką, nawet umowa za porozumieniem stron, ale z dokładnie wpisanym powodem jej rozwiązania, uprawnia nas do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych od pierwszego miesiąca, ponieważ priorytetem przed pracą jest ZAWSZE bycie z rodziną i nie musimy zgadzać się na rozłąkę. Kolejnym powodem może być nagły problem zdrowotny, który sprawi, że nie możesz więcej wykonywać swojej dotychczasowej pracy. I w tym przypadku Urząd Pracy nie może „obciąć Ci” okresu wypłacania świadczenia. Pamiętaj jednak o dobrze ugruntowanym i podpartym tym wypowiedzeniu. Co w momencie, kiedy masz umowę na czas określony? Masz obowiązek zarejestrować się w Urzędzie Pracy na 3 miesiące przed końcem Twojej umowy. Jeśli nie zrobisz tego w należytym czasie, a okaże się, że pracodawca umowy Ci nie przedłuży, Urząd Pracy naliczy Ci karę, która związana będzie z obcięciem świadczenia np. o tydzień lub dwa w pierwszym miesiącu. Podobne zabiegi spotyka się, kiedy pracodawca nagle rozwiąże z Tobą umowę, a Ty nie zgłosisz się do Urzędu Pracy w ciągu pierwszych trzech dni od daty widniejącej na wypowiedzeniu. ____________________________________________________________________________________________________ Miało być krótko, ale jak widać, chyba się nie da ;) A już na pewno nie w takiej tematyce. Jest jeszcze kilka kwestii, których nie miałam sposobności dzisiaj poruszyć, ale to nic… zawsze przecież można zrobić część trzecią wpisu o niemieckim Urzędzie Pracy, prawda? Podobało Ci się? Podziel się tekstem z innymi! Niech i oni wiedzą, co się tutaj wyprawia! Niemcy, to państwo socjalne. W praktyce oznacza to, że w pewnych, jasno określonych sytuacjach mieszkańcom należy się wsparcie finansowe od państwa. Dziś kilka słów o zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech. W Niemczech wyróżniamy dwa główne rodzaje zasiłku dla bezrobotnych — Arbeitslosengeld I (ALG-I) i Arbeitslosengeld II (ALG-II). Pierwszy z nich charakteryzuje się tym, że środki na zasiłek pochodzą z tzw. funduszu ubezpieczeń, powstałego na wypadek bezrobocia. W Niemczech każdy pracownik musi płacić takie składki. Wysokość takiego świadczenia będzie uzależniona od wcześniejszego wynagrodzenia. Kolejnym ważnym wyróżnikiem jest fakt, że zasiłek ten jest ograniczony w czasie. Drugi rodzaj zasiłku został wprowadzony w trakcie reformy Hartz IV, czyli ALG-II - jest przeznaczony na minimalne koszty życia. Zasiłek ALG- II otrzymają osoby niepracujące oraz ci, którzy w ramach ALG-I otrzymają kwotę niespełniająca kryterium „minimalnych kosztów utrzymania”. Poza wyżej wspomnianymi formami wsparcia dla osób bezrobotnych, w Niemczech istnieją również inne formy pomocy. Zwykle mają one na celu aktywacje obywateli bez pracy, tak aby łatwiej mogli znów wejść na rynek pracy. Są to różnego rodzaju dotacje, o które warto zapytać w należnym urzędzie pracy. Zasiłek Arbeitslosengeld I mogą otrzymać osoby, które mogą legalnie pracować w Niemczech, ale straciły pracę lub ich praca została ograniczona do maksymalnie 15 godzin w ciągu tygodnia. Kolejnym warunkiem jest spełnienie kryterium pracy minimum przez 12 miesięcy w ciągu ostatnich 30 miesięcy, od utraty pracy. Zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech nie otrzymają osoby, które nie stawią się osobiście w Arbeitsagentur i nie zarejestrują się jako osoby bezrobotne oraz poszukujące pracy. Ważne! Rejestracja jako osoba poszukująca pracy powinna nastąpić do 3 dni od dni zwolnienia lub na trzy miesiące przed wystąpieniem sytuacji bezrobocia! Ile czasu można pobierać zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech? Wypłata zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech odbywa się co miesiąc, jednak maksymalny czas pobierania zasiłku to 24 miesiące. Nie jest jednak tak, że każdy będzie pobierał zasiłek przez dwa lata. Długość tego czasu zależy od czynników takich jak staż pracy, wieku itp. Przepisy Unii Europejskiej dotyczące koordynacji związanej z poszukiwaniem pracy i możliwością otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych, koncentrują się na trzech zagadnieniach: zasadzie sumowania okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek przebytych na terytoriach różnych państw członkowskich w sytuacji, gdy ktoś ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zasadzie transferu zasiłku w przypadku, gdy bezrobotny poszukuje pracy w innym państwie członkowskim niż to, w którym przyznano mu świadczenie, prawidłowościach przyznawania prawa do zasiłku dla pracowników bezrobotnych, którzy byli zatrudnieni w jednym z państw członkowskich, innym niż miejsce ich zamieszkania (art. 65 rozporządzenia 883/2004). 1. Zasiłek podczas poszukiwania pracy za granicą. Jakie warunki należy spełnić, aby transferować zasiłek dla bezrobotnych? Transfer zasiłku dla bezrobotnych z Polski do krajów Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Lichtenstein, Norwegia, Islandia) i Szwajcarii: Jeżeli w Polsce masz prawo do zasiłku dla bezrobotnych, należy ci się on także podczas poszukiwania pracy za granicą we wszystkich państwach UE, w państwach EOG oraz Szwajcarii. Co się dzieje, gdy nie znajdziemy zatrudnienia? Jeśli nadal, w myśl przepisów krajowych, mamy prawo do zasiłku powinniśmy wrócić do kraju. Inaczej stracimy prawo do świadczenia. Piotr Nowakowski utracił pracę w Polsce. Powiatowy urząd pracy przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez 365 dni (12 miesięcy). Przez okres 5 miesięcy mężczyzna ten pobierał zasiłek, a następnie wyjechał do Norwegii w celu poszukiwania pracy. Ponieważ w Norwegii pracy nie znalazł przed upływem wyznaczonego terminu 3 miesięcy (od dnia wyjazdu z Polski), wrócił do Polski i zgłosił się w swoim urzędzie pracy. W takim przypadku urząd pracy będzie zobowiązany wypłacać zasiłek tej osobie jeszcze przez okres 4 miesięcy, gdyż dotychczas urząd pracy łącznie wypłacił zasiłek za okres 8 miesięcy (5 miesięcy w Polsce + 3 miesiące w Norwegii). Transfer zasiłków dla bezrobotnych z krajów UE, EOG i Szwajcarii: Osoba bezrobotna, która nabyła prawo do świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie swojego ostatniego zatrudnienia, którym był kraj UE, EOG lub Szwajcaria i przyjeżdża do Polski w celu poszukiwania pracy, ma prawo do transferu zasiłku dla bezrobotnych. Należy w tym celu uzyskać odpowiedni dokument PD U2 uprawniający do transferu zasiłku (wcześniej był to formularz E 303). Bardzo ważne jest to, że prawo do transferu (czyli wypłaty w innym państwie członkowskim) zasiłku dla bezrobotnych jest ograniczone w czasie i przysługuje jedynie osobom spełniającym określone kryteria. Zasiłek może być wypłacany przez 3 miesiące (z możliwością przedłużenia do 6 miesięcy), podczas których należy aktywnie poszukiwać pracy. Istotne jest również to, by celem podróży rzeczywiście było poszukiwanie pracy, a nie np. wyprawa turystyczna, podjęcie studiów czy rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej. Ważne jest by osoba, która zechce szukać pracy za granicą i tam dostawać zasiłek spełniła wszystkie kryteria przyznania świadczenia w swoim kraju (tam gdzie mieszka lub ostatnio pracowała). Jeśli więc Polak chce szukać pracy w państwach UE, EOG lub Szwajcarii i dostawać tam polski zasiłek musi spełnić polskie kryteria jego przyznania (pracować 365 dni w ciągu ostatnich 18 miesięcy). Osoba, która chce transferować zasiłek dodatkowo musi: być przynajmniej przez 4 tygodnie zarejestrowana jako bezrobotna (ale uwaga! może poprosić by czas ten skrócono; w tej sprawie decyzję musi wydać instytucja właściwa – w Polsce jest to odpowiedni wojewódzki urząd pracy), zgłosić instytucji właściwej zamiar wyjazdu w celu poszukiwania pracy w innym państwie członkowskim i złożyć wniosek o wydanie dokumentu PD U2 (niezgłoszenie faktu wyjazdu może spowodować utratę prawa do zasiłku w danym państwie), w ciągu 7 dni od momentu wyjazdu zgłosić się (zarejestrować) we właściwej instytucji (urzędzie pracy) państwa, w którym zamierza się poszukiwać pracy (termin ten w wyjątkowych sytuacjach może być przedłużony) – spełnienie tego warunku oznacza wypłatę zasiłku dla bezrobotnych również za okres pozostawania w podróży; jeśli nie zostanie zachowany termin 7 dni, wówczas zasiłek będzie przysługiwał dopiero od dnia zarejestrowania, pomniejszony o czas pozostawania w podróży, faktycznie poszukiwać pracy, czyli być w dyspozycji urzędu pracy. Kto i na jakich zasadach wypłaca zasiłek transferowany ? Zasiłek dla bezrobotnych jest wypłacany przez instytucję właściwą w państwie, z którego transferowany jest zasiłek – bezpośrednio na konto bankowe osoby bezrobotnej. Powiatowe urzędy pracy realizują zadania wynikające z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w tym przeprowadzają kontrolę osoby poszukującej pracy, tak jak gdyby zainteresowany był osobą bezrobotną w Polsce. Zasiłek podczas poszukiwania pracy jest wypłacany maksymalnie przez 3 miesiące od dnia wyjazdu z państwa. W niektórych przypadkach możliwe jest przedłużenie okresu transferu maksymalnie do 6 miesięcy. Aby przedłużyć okres transferu zasiłku, osoba bezrobotna powinna złożyć wniosek o przedłużenie w instytucji, która przyznała jej prawo do zasiłku, przed upływem pierwszych 3 miesięcy transferu. Bezrobotny chcący przedłużyć okres transferu zasiłku dla bezrobotnych o kolejne 3 miesiące musi uzasadnić, dlaczego nie udało mu się znaleźć pracy w ciągu pierwszych 3 miesięcy. Celem transferu zasiłku dla bezrobotnych jest bowiem poszukiwanie pracy przez bezrobotnego na terenie kraju, do którego zasiłek jest transferowany. Decyzję w sprawie przedłużenia okresu transferu zasiłku dla bezrobotnych do Polski podejmuje instytucja właściwa w państwie, w którym został przyznany zasiłek i z którego jest on transferowany. Decyzja ta ma charakter indywidualny i uznaniowy. Prawo europejskie nie określa okoliczności, w których okres transferu zasiłku powinien zostać przedłużony Składki na ubezpieczenie społeczne oraz podatek od wypłacanego zasiłku są płacone w kraju pochodzenia świadczenia (zgodnie z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania). UWAGA! Z możliwości otrzymywania zasiłku w państwie poszukiwania pracy bezrobotny może skorzystać przez maksymalny okres 3 miesięcy (ewentualnie 6 miesięcy) pomiędzy dwoma okresami zatrudnienia. 2. Zasada sumowania okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych w jednym z państw członkowskich. Zasada sumowania okresów ubezpieczenia i zatrudnienia gwarantuje, że ktoś, kto przenosi swoje miejsce zamieszkania do innego państwa, ma ochronę na wypadek bezrobocia. Jeśli wymagany czas pracy i ubezpieczenia w Polsce, a także okres zatrudnienia i ubezpieczenia za granicą był zbyt krótki, by bezrobotny otrzymał prawo do zasiłku dla bezrobotnych, sumowanie czyli dodanie do siebie lat i miesięcy pracy we wszystkich krajach UE, EOG i Szwajcarii, pozwala uzyskać wymagany okres, by nabyć prawo do zasiłku. Oznacza to, że do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się także okresy zatrudnienia lub ubezpieczenia przebyte w innych państwach UE, EOG lub Szwajcarii. Sumowaniu podlegają zarówno okresy pracy najemnej, czyli np.: umowy o pracę, umowy zlecenia, jak i pracy na własny rachunek. Dokumentem potwierdzającym okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia jest dokument PD U1, o który bezrobotny może sam wystąpić do instytucji państwa ostatniego zatrudnienia. Jeśli osoba bezrobotna tego nie zrobi, wojewódzki urząd pracy w Polsce uzyska te informacje na specjalnych dokumentach SED od instytucji właściwej z odpowiedniego państwa UE, EOG i Szwajcarii. Jan Pietrzak, majster budowlany, 5 lat pracował w Niemczech. Wrócił do kraju i podjął zatrudnienie. Niestety po 4 miesiącach został zwolniony. Wystąpił do urzędu pracy o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Gdyby nie istniały zasady koordynacji, w tym zasada sumowania okresów ubezpieczenia lub zamieszkania, mężczyzna nie uzyskałby prawa do zasiłku, bo miał za krótki staż pracy (nie spełniał warunku posiadania minimum 365 dni zatrudnienia w ostatnich 18 miesiącach). Jednak mężczyzna ten ma łącznie 5 lat i 4 miesiące zatrudnienia, zatem spełnia krajowe wymogi do przyznania prawa do polskiego zasiłku. Ponieważ ostatnim okresem zatrudnienia była praca w Polsce - nie ma przeszkód do przyznania i wypłaty polskiego zasiłku dla bezrobotnych. Przepisy unijne stanowią, iż dostajemy zasiłek, jeśli spełniamy wszystkie wymogi, w państwie, w którym ostatnio pracowaliśmy. UWAGA! Gdy stracisz pracę np. w Szwecji, twoje prawo do zasiłku i jego wysokość zostaną określone według prawa szwedzkiego, a więc według ustawodawstwa państwa, w którym tracisz pracę. Obywatel polski przepracował w Polsce 10 miesięcy, po czym stracił pracę. Wyjechał do Włoch, gdzie podjął zatrudnienie, ale po 5 miesiącach pracy został zwolniony. W takim przypadku - w myśl wewnętrznego ustawodawstwa każdego z tych państw - mężczyzna nie nabyłby prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ze względu na zbyt krótkie okresy zatrudnienia. Jednak na mocy przepisów UE, tj. zasady sumowania okresów zatrudnienia (w Polsce i Włoszech) mężczyzna będzie miał większe szanse uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawą rozpatrzenia prawa do zasiłku w tej sytuacji będzie ustawodawstwo włoskie (państwa ostatniego miejsca zatrudnienia tego bezrobotnego) i ono przesądzi, czy mężczyźnie przysługuje prawo do zasiłku, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości i na jaki okres. W przypadku przyznania prawa do zasiłku - instytucja włoska będzie również zobowiązana do jego wypłaty, a także do jego transferowania do innego państwa, jeżeli bezrobotny wyjedzie w celu poszukiwania pracy do innego państwa, nawet jeśli w tym celu wróci do Polski. Wyjątek od powyższej reguły stanowią osoby delegowane - podlegają one ustawodawstwu państwa, w którym znajduje się siedziba firmy delegującej, a nie państwa, w którym pracują, osoby, które prowadzą działalność na własny rachunek na terytorium przynajmniej dwóch państw – są one objęte ustawodawstwem państwa zamieszkania, jeśli wykonują tam część działalności. Jeśli nie mieszkają w żadnym z państw, w którym prowadzą działalność, podlegają ustawodawstwu tego państwa, w którym wykonują większość tej działalności, marynarze – podlegają przepisom państwa, pod którego banderą pływają, pracownicy przygraniczni – podlegają przepisom państwa zamieszkania i jedynie w tym państwie mogą ubiegać się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych po pracy w innym państwie członkowskim, pracownicy transgraniczni – mogą ubiegać się o zasiłek albo w państwie ostatniej pracy albo w państwie zamieszkania. Jak oblicza się wysokość zasiłku? Prawo dotyczące warunków nabycia i wysokości zasiłków z tytułu bezrobocia w krajach unijnych jest zróżnicowane. Państwa UE różnie obliczają wysokość zasiłku. Jest to albo: świadczenie w stałej wysokości, bez względu na to, ile ostatnio osoba bezrobotna zarabiała (tak jest np. w Wielkiej Brytanii i w Polsce, gdzie zarobki nie mają wpływu na wysokość świadczenia). O jego wysokości decyduje prawo kraju, który będzie wypłacał świadczenie, zasiłek o zmiennej wysokości, wyliczony w oparciu o wysokość ostatnich zarobków. Tak jest np. w Niemczech. W przypadku pracownika przygranicznego lub transgranicznego – instytucja miejsca zamieszkania bierze pod uwagę wynagrodzenie, które pracownik otrzymywał w państwie swojego ostatniego zatrudnienia. W przypadku pozostałych pracowników instytucja państwa przyznającego zasiłek bierze pod uwagę tylko wynagrodzenie uzyskiwane z pracy w tym państwie. 3. Pracownicy przygraniczni i transgraniczni. Przepisy UE rozróżniają przy tym dwie specyficzne kategorie pracowników: pracowników przygranicznych - którzy pracują w jednym państwie członkowskim, a zamieszkują w innym państwie członkowskim, do którego powracają codziennie lub przynajmniej raz w tygodniu; np. obywatel polski, zamieszkały w polskim Zgorzelcu i pracujący w niemieckim Goerlitz, który przyjeżdża codziennie do swojego miejsca zamieszkania, ma status pracownika przygranicznego, pracowników transgranicznych – osoby mające miejsce zwykłego zamieszkania w jednym państwie członkowskim, a miejsce pracy w innym państwie członkowskim i nieposiadające statusu pracownika przygranicznego (tzn. nie muszą powracać do swojego miejsca zamieszkania codziennie lub raz w tygodniu); np. obywatel polski, który wyjechał na krótko do pracy w Irlandii, zostawiając w Polsce żonę i dzieci, które utrzymuje (czyli jego centrum interesów życiowych jest w RP) i po np. roku powraca do kraju, ma status pracownika transgranicznego. Za pracownika transgranicznego jest uważany również pracownik sezonowy. UWAGA! Zwykłe miejsce zamieszkania ustala się w oparciu o indywidualną ocenę sytuacji życiowej według określonych kryteriów. Podstawowymi kryteriami ustalania miejsca zamieszkania są: długość i ciągłość pobytu w obu państwach, charakter pracy, sytuacja rodzinna, sytuacja mieszkaniowa, rezydencja podatkowa, prowadzenie działalności o charakterze niezarobkowym. W przypadku studentów bierze się pod uwagę również źródła ich dochodu. Przypadek pracownika przygranicznego Dodatkowo prawo do zasiłku dla bezrobotnych osoby będącej pracownikiem przygranicznym zależy od tego, czy osoba ta jest częściowo, czy też całkowicie bezrobotna. Częściowe bezrobocie oznacza tu sytuację, w której dana osoba nie wykonuje faktycznie pracy (bądź wykonuje ją w ograniczonym wymiarze godzin), ale pozostaje w zatrudnieniu (ma umowę o pracę). I tak: w przypadku częściowego lub doraźnego bezrobocia w zatrudniającym przedsiębiorstwie pracownik przygraniczny korzysta z prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie ustawodawstwa państwa właściwego, czyli państwa zatrudnienia. Pracownik ten traktowany jest w taki sposób, jak gdyby zamieszkiwał na terytorium tego państwa, w przypadku całkowitego bezrobocia pracownik przygraniczny korzysta ze świadczeń wyłącznie na mocy ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania, nawet jeżeli spełnia on warunki do nabycia prawa do zasiłku według ustawodawstwa państwa członkowskiego ostatniego miejsca zatrudnienia. Nie ma w tym przypadku prawa wyboru. Przypadek pracownika transgranicznego Pracownik transgraniczny podlega innym regułom: gdy pracownik jest częściowo lub doraźnie bezrobotny i pozostaje w dyspozycji swojego pracodawcy na terytorium państwa ostatniego zatrudnienia, korzysta ze świadczeń na mocy ustawodawstwa tego państwa i zasiłek jest wypłacany przez właściwą instytucję, tak jakby osoba ta mieszkała na terytorium tego państwa, gdy pracownik jest całkowicie bezrobotny i wybrał rejestrację w państwie ostatniego zatrudnienia, korzysta ze świadczeń na mocy ustawodawstwa tego państwa i zasiłek jest wypłacany przez właściwą instytucję, tak jakby osoba ta mieszkała na terytorium tego państwa, gdy pracownik jest całkowicie bezrobotny i wybrał rejestrację w służbach zatrudnienia państwa zwykłego zamieszkania, wówczas może korzystać ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem państwa miejsca zamieszkania, tak jakby był w nim ostatnio zatrudniony. Niezbędne dokumenty: Dla świadczeń z tytułu bezrobocia stosowane są dokumenty unijne z serii U (standardowe dokumenty elektroniczne - tzw. SED), które dotyczą świadczeń z tytułu bezrobocia i są stosowane wyłącznie przez właściwe instytucje rozpatrujące uprawnienia do ww. świadczeń. Istnieją również dokumenty, które są wydawane przez właściwe instytucje na wniosek osoby bezrobotnej. Są to: PD U1 – dokument potwierdzający okresy, które należy uwzględnić przy przyznawaniu świadczeń dla bezrobotnych, PD U2 – dokument potwierdzający zachowanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych (transferu zasiłku). Zastąpiły one stosowane dotychczas formularze z serii E-300.

zasiłek dla bezrobotnych w niemczech bez meldunku